कर्तव्यदक्ष अधिकारी, सर्वसामान्यांचा आधार : सहायक पोलीस निरीक्षक आजिनाथ मोरे
घाटबोरी, प्रतिनिधी
कर्तव्यदक्ष अधिकारी, सर्वसामान्यांचा आधार : सहायक पोलीस निरीक्षक आजिनाथ मोरे
समाजाच्या सुरक्षिततेसाठी स्वतःचे सुख-दुःख, वेळ-काळ आणि वैयक्तिक आयुष्य बाजूला ठेवून अखंडपणे कार्य करणारी काही व्यक्तिमत्त्वे असतात. त्यांच्या कामाचा गाजावाजा कमी असतो; परंतु त्यांच्या उपस्थितीमुळे परिसरात शिस्त, सुरक्षितता आणि विश्वासाचे वातावरण निर्माण होते. समाजाच्या रक्षणाची जबाबदारी पेलणाऱ्या पोलीस खात्यात असे काही अधिकारी असतात, जे केवळ पदाच्या अधिकारावर नव्हे, तर आपल्या कार्यशैलीवर, प्रामाणिकपणावर, संवेदनशीलतेवर आणि निःस्वार्थ सेवेवर जनतेचा विश्वास संपादन करतात. त्यांच्या उपस्थितीमुळे केवळ कायद्याचा दरारा निर्माण होत नाही, तर सामान्य नागरिकांच्या मनात सुरक्षिततेची दृढ भावना रुजते. मेहकर तालुक्यातील जानेफळ पोलीस स्टेशनमध्ये कार्यरत असलेले सहायक पोलीस निरीक्षक श्री. आजिनाथ मोरे हे असेच एक कर्तव्यदक्ष, शिस्तप्रिय आणि जनतेच्या हितासाठी अहोरात्र झटणारे अधिकारी म्हणून ओळखले जातात. आज त्यांचा वाढदिवस साजरा होत असताना, त्यांच्या जीवनप्रवासाकडे आणि कार्याकडे मागे वळून पाहिल्यास, एका सामान्य कुटुंबातून आलेल्या व्यक्तीने समाजासाठी कसे असामान्य योगदान दिले आहे, याचे प्रभावी दर्शन घडते. पोलीस खात्याचे ब्रीदवाक्य “खलनिग्रहणाय सदरक्षणाय” हे केवळ घोषवाक्य न राहता प्रत्यक्ष कृतीत उतरवणारे अधिकारी म्हणून आजिनाथ मोरे यांची ओळख निर्माण झाली आहे. गुन्हेगारांवर कठोर कारवाई करताना त्यांनी कधीही कायद्याच्या चौकटीबाहेर पाऊल टाकले नाही; तर दुसरीकडे सामान्य नागरिकांशी संवाद साधताना त्यांनी नेहमीच माणुसकीचा, समजूतदारपणाचा आणि संवेदनशीलतेचा मार्ग स्वीकारला. कठोरता आणि सहानुभूती यांचा समतोल राखणारी हीच त्यांची कार्यशैली त्यांच्या कामाची खरी ताकद ठरली आहे. आजिनाथ मोरे यांचा जन्म सिल्लोड तालुक्यातील घाटनांद्रा या छोट्याशा गावात एका साध्या शेतकरी कुटुंबात झाला. ग्रामीण जीवनातील साधेपणा, कष्टाची सवय, प्रामाणिक जगण्याची शिकवण आणि नात्यांमधील आपुलकी यांचे संस्कार त्यांना लहानपणापासूनच लाभले. शेतीवर अवलंबून असलेल्या कुटुंबात वाढताना त्यांनी श्रमाचे मोल, निसर्गाशी असलेली जवळीक आणि एकमेकांवर अवलंबून राहण्याचे महत्त्व अनुभवले. आई-वडिलांनी दिलेले संस्कार हीच त्यांच्या आयुष्याची खरी शिदोरी ठरली. परिस्थिती साधी असली, तरी स्वप्ने मोठी पाहण्याची जिद्द आणि ती पूर्ण करण्याची चिकाटी त्यांच्या मनात दृढ होती. गावातील जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळेत त्यांनी आपले प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले. मर्यादित साधनसामग्री असूनही शिक्षणाची ओढ आणि काहीतरी वेगळे करण्याची उमेद त्यांच्यात स्पष्टपणे दिसून येत होती. पुढील शिक्षणासाठी त्यांनी सिल्लोड येथील यशवंतराव चव्हाण महाविद्यालयात प्रवेश घेतला आणि कला शाखेची पदवी संपादन केली. महाविद्यालयीन जीवनात ते केवळ अभ्यासातच नव्हे, तर सभोवतालच्या सामाजिक प्रश्नांबाबतही जागरूक विद्यार्थी म्हणून ओळखले जात होते. समाजातील अन्याय, असुरक्षितता, वाढती गुन्हेगारी आणि प्रशासनाची भूमिका याविषयी ते सातत्याने चिंतन करत असत. सन २०११–१२ या कालावधीत त्यांनी शिक्षक म्हणून कार्य केले. शिक्षकाची भूमिका ही केवळ अभ्यासक्रम शिकवण्यापुरती मर्यादित नसून विद्यार्थ्यांच्या मनावर संस्कार घडवण्याची, त्यांना योग्य दिशा देण्याची जबाबदारीही त्यात अंतर्भूत असते. आजिनाथ मोरे यांनी हे भान ठेवून विद्यार्थ्यांना ज्ञानदान केले. अनेक विद्यार्थ्यांमध्ये त्यांनी आत्मविश्वास निर्माण केला, त्यांना जीवनाकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहण्याची प्रेरणा दिली. मात्र, त्यांच्या मनात समाजसेवेची अधिक व्यापक भूमिका बजावण्याची तीव्र इच्छा निर्माण होत होती. शिक्षक म्हणून मर्यादित चौकटीत काम करत असताना त्यांना जाणवत होते की, कायदा आणि सुव्यवस्थेच्या माध्यमातून समाजासाठी अधिक मोठ्या प्रमाणावर कार्य करता येईल.
याच विचारातून त्यांनी प्रशासकीय सेवेत जाण्याचा ठाम निर्धार केला. सन २०१२ मध्ये पहिल्याच प्रयत्नात त्यांनी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण केली. हा क्षण त्यांच्या आयुष्यातील निर्णायक टप्पा ठरला. एका शेतकरी कुटुंबातील मुलाने शासकीय सेवेत अधिकारी होणे, हे केवळ वैयक्तिक यश नव्हते, तर त्यांच्या कुटुंबासाठी, गावासाठी आणि परिसरासाठीही अभिमानास्पद होते. सेवेत रुजू झाल्यानंतर त्यांनी आपल्या कार्यातून “अधिकारी म्हणून माणूस आणि माणूस म्हणून अधिकारी” ही भूमिका सातत्याने जपली. पोलीस खात्यात काम करताना त्यांनी विविध ठिकाणी महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. प्रत्येक ठिकाणी त्यांनी आपल्या कार्यक्षमतेची, प्रामाणिकपणाची आणि निर्भीड निर्णयक्षमतेची ठळक छाप पाडली. जानेवारी २०२४ पासून त्यांची मेहकर तालुक्यातील जानेफळ पोलीस स्टेशनमध्ये सहायक पोलीस निरीक्षक म्हणून नियुक्ती झाली. या नियुक्तीनंतर अल्पावधीतच त्यांनी आपल्या नेतृत्वगुणांचे आणि प्रशासकीय कौशल्याचे दर्शन घडवले. पोलीस स्टेशनच्या कामकाजात शिस्त, पारदर्शकता आणि वेळेचे काटेकोर पालन यावर त्यांनी विशेष भर दिला.
जानेफळ पोलीस स्टेशनच्या नवीन इमारतीचा उद्घाटन सोहळा असो किंवा महिला दिनानिमित्त आयोजित सामाजिक व प्रबोधनात्मक कार्यक्रम, या सर्व उपक्रमांचे त्यांनी अत्यंत नियोजनबद्ध आणि यशस्वी आयोजन केले. प्रशासन म्हणजे केवळ कागदोपत्री काम नव्हे, तर लोकांना विश्वासात घेऊन समाजातील विविध घटकांना सहभागी करून घेणे, हे त्यांनी आपल्या कृतीतून दाखवून दिले. या उपक्रमांमुळे पोलीस आणि जनता यांच्यातील नाते अधिक दृढ झाले. गुन्हेगारी प्रवृत्तीवर नियंत्रण ठेवणे हे कोणत्याही पोलीस अधिकाऱ्याचे मुख्य कर्तव्य असते. आजिनाथ मोरे यांनी आपल्या कार्यकाळात अनेक गंभीर गुन्ह्यांची यशस्वी उकल केली आहे. सोनसाखळी चोरी, घरफोड्या, दुकाने लुटण्याचे प्रकार, मारहाणीचे गुन्हे, अवैध धंदे, तडीपार गुंड, दुचाकी चोरी यांसारख्या गुन्ह्यांवर त्यांनी कठोर आणि परिणामकारक कारवाई केली. प्रत्येक गुन्ह्याचा तपास करताना त्यांनी पुराव्यांवर भर दिला, कायदेशीर प्रक्रिया काटेकोरपणे पाळली आणि गुन्हेगारांना शिक्षा होईल, याची दक्षता घेतली. गुंडांच्या अड्ड्यांवर थेट जाऊन कारवाई करणे, अवैध धंद्यांचे जाळे उद्ध्वस्त करणे आणि परिसरातील गुन्हेगारी प्रवृत्तींच्या मुसक्या आवळणे, हे त्यांच्या कामाचे ठळक वैशिष्ट्य ठरले आहे. अनेक सराईत गुन्हेगारांवर त्यांनी स्थानबद्धतेची कारवाई केली, तडीपार आदेशांची प्रभावी अंमलबजावणी केली. त्यांच्या या धडाकेबाज कारवायांमुळे गुन्हेगारी प्रवृत्ती असलेल्या व्यक्तींमध्ये भीती निर्माण झाली, तर सामान्य नागरिकांमध्ये सुरक्षिततेची भावना अधिक दृढ झाली. कायद्याची अंमलबजावणी करताना त्यांनी मानवी दृष्टिकोनही कायम जपला. छोटे वाद, कौटुंबिक तक्रारी, सामाजिक गैरसमज यामध्ये शक्य तेथे समजूतदारपणाने तोडगा काढण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला. पोलीस स्टेशन म्हणजे केवळ गुन्हेगारांसाठी नव्हे, तर सामान्य नागरिकांसाठी न्याय, संरक्षण आणि आधाराचे ठिकाण असावे, हा विचार त्यांच्या कामातून सातत्याने प्रतिबिंबित होतो. सण-उत्सव, यात्रा, सार्वजनिक कार्यक्रम यांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था राखणे हे मोठे आव्हान असते. आजिनाथ मोरे यांनी अशा प्रसंगी योग्य बंदोबस्त, वाहतूक नियोजन आणि शांतता राखण्यासाठी आवश्यक ती सर्व पावले वेळेवर उचलली. कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये, यासाठी त्यांनी आधीच खबरदारी घेतली. त्यांच्या सक्षम नियोजनामुळे अनेक कार्यक्रम शांततेत, सुरक्षिततेत आणि यशस्वीरीत्या पार पडले. एक अधिकारी म्हणून ते जितके कडक आणि शिस्तप्रिय आहेत, तितकेच ते न्यायप्रिय आणि संवेदनशीलही आहेत. अधिनस्त कर्मचाऱ्यांशी ते सुसंवाद साधतात, त्यांच्या अडचणी समजून घेतात आणि योग्य मार्गदर्शन करतात. त्यामुळे पोलीस स्टेशनमधील कर्मचारी त्यांच्याकडे आदराने आणि विश्वासाने पाहतात. कामात शिस्त, वेळेचे पालन आणि जबाबदारीची जाणीव निर्माण करण्यावर ते सातत्याने भर देतात. आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त परिसरातील नागरिक, सहकारी, वरिष्ठ अधिकारी आणि विविध सामाजिक घटकांकडून त्यांच्यावर शुभेच्छांचा वर्षाव होत आहे. मात्र, त्यांच्या दृष्टीने खरा सन्मान म्हणजे नागरिकांच्या चेहऱ्यावर दिसणारा विश्वास, परिसरातील शांतता आणि कायद्याबद्दल निर्माण झालेला आदर होय. सहायक पोलीस निरीक्षक आजिनाथ मोरे यांचा प्रवास हा संघर्षातून घडलेला, अनुभवातून शिकलेला आणि समाजासाठी समर्पित असा प्रेरणादायी प्रवास आहे. भविष्यातही त्यांच्या हातून अशीच निर्भीड, प्रामाणिक आणि लोकाभिमुख सेवा घडत राहो, त्यांचे कार्य अधिक व्यापक व्हावे आणि त्यांनी पोलीस खात्याच्या गौरवशाली परंपरेला अधिक उजाळा द्यावा, हीच त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक सदिच्छा.
———————————————
संतोषजनक लेखणीतून….✍️
संतोष अवसरमोल (पत्रकार/लेखक)
मु+पो.घाटबोरी, ता. मेहकर, जि. बुलढाणा
मो:-9689777129
